facebook tweeter youtube

Rząd Tadeusza Mazowieckiego

Rząd Tadeusza Mazowieckiego rozpoczął pracę 12 września 1989 r. Premier sformował gabinet, w skład którego weszli głównie eksperci - przedstawiciele opozycji oraz czterech polityków odchodzącej, komunistycznej władzy. Przedstawiamy sylwetki ministrów pierwszego rządu III Rzeczypospolitej.

Skład rządu

Tadeusz Mazowiecki

ur. 18 kwietnia 1927 r. w Płocku, zm. 28 października 2013 r. w Warszawie. Publicysta i polityk, działacz katolicki. Założyciel i redaktor naczelny miesięcznika „Więź” (1958-1981), redaktor naczelny Tygodnika „Solidarność”. W l. 1961-1972 poseł na Sejm RPL, należał do Koła Poselskiego Znak. Internowany w stanie wojennym. Współzałożyciel, członek zarządu i wiceprezes Klubu Inteligencji Katolickiej. Jeden z głównych architektów porozumienia Okrągłego Stołu. Pierwszy premier III Rzeczpospolitej (1989–1990). Współtwórca Porozumień Sierpniowych (1980) i Konstytucji RP (1997), główny autor jej preambuły. Poseł na Sejm RP I, II i III kadencji. W l. 1990-1995 przewodniczący Unii Demokratycznej, następnie Unii Wolności, współzałożyciel Partii Demokratycznej. W l. 1992-1995 specjalny wysłannik ONZ w Bośni i Hercegowinie. W l. 2010-2013 doradca prezydenta Bronisława Komorowskiego do spraw polityki krajowej i międzynarodowej. Odznaczony m.in. Złotym Orderem Herbu Bośni, francuską Legią Honorową, litewskim Wielkim Krzyżem Komandorskim Orderu Wielkiego Księcia Giedymina, węgierskim Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasług Republiki Węgierskiej, Orderu Zasługi Republiki Włoskiej oraz papieskim Krzyżem Wielkim Orderu św. Grzegorza Wielkiego. Kawaler Orderu Orła Białego.

Jacek Ambroziak

ur. 31 lipca 1941 r. w Warszawie, prawnik, sędzia. W l. 80. pełnił funkcję radcy prawnego w Episkopacie Polski. Poseł na Sejm X kadencji; członek „Solidarności”. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie obozu opozycyjnego. Szef Urzędu Rady Ministrów w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). W rządzie Jerzego Buzka sprawował urząd podsekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa. Obecnie doradca Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych „Lewiatan”. Członek rad fundacji, m.in. Fundacji dla Przedsiębiorczości oraz Wspomagania Wsi. Członek kuratorium Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana. Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Artur Balazs

ur. 3 stycznia 1952 r. w Ełku, inżynier zootechnik. Do 1980 r. należał do PZPR, potem był współzałożycielem szczecińskiej „Solidarności”. W stanie wojennym internowany. Poseł na Sejm X, I, III, IV kadencji, senator III kadencji. Współtwórca Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego, członek Akcji Wyborczej Solidarność. Do Sejmu IV kadencji kandydował z list PO. Trzykrotny minister: ds. socjalnych i cywilizacyjnych wsi w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990), ds. współpracy z organizacjami politycznymi i stowarzyszeniami w rządzie Jana Olszewskiego (1991-1992), ds. rolnictwa i rozwoju wsi w rządzie Jerzego Buzka (1999-2001). W 2006 r. był doradcą Samoobrony RP. Współpracuje z partią Polska Razem Jarosława Gowina. Wraz z żoną prowadzi 270 ha gospodarstwo rolne. Konsul honorowy Węgier w Szczecinie. Zasiada w radzie nadzorczej spółki Poręczenia Kredytowe. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Leszek Balcerowicz

ur. 19 stycznia 1947 r. w Lipnie, ekonomista, doktor habilitowany nauk ekonomicznych. W l. 1969-1981 członek PZPR, od 1980 r. doradca „Solidarności”; w l. 90. członek Unii Wolności. W l. 70. pracował w Instytucie Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu przy KC PZPR. W l. 1978-1980 kierował zespołem doradców-ekonomistów przy premierze PRL. Wicepremier i minister finansów w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989–1991), Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991) i Jerzego Buzka (1997-2000). Poseł na Sejm III kadencji. W l. 2001-2007 prezes Narodowego Banku Polskiego. Od l. 70. wykłada w Szkole Głównej Handlowej (dawniej SGPiS). Założyciel I przewodniczący rady Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju – FOR. Członek: International Atlantic Economic Society (IAES), Group of Trustees, Institute of International Finance, Group of Thirty, honorowy przewodniczący rady Instytutu Bruegla; członek rad fundacji: CASE - Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych. Laureat kilkunastu Doktoratów Honoris Causa, Kawaler Orderu Orła Białego.

Aleksander Bentkowski

ur. 14 lutego 1941 r. w Stanisławowie, adwokat, dr nauk prawnych. W l. 60. działał w Związku Młodzieży Wiejskiej. Był członkiem ZSL. W l. 1986–1989 członek Naczelnej Rady Adwokackiej. Poseł na Sejm X, I, II i III kadencji, senator VI kadencji. Minister sprawiedliwości w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). W l. 2002-2003 prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Jest członkiem rady naczelnej PSL. Partner i członek zarządu spółki Synoradzki, Bentkowska i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni. Były prezes klubu piłkarskiego Resovia Rzeszów. Kawaler Srebrnego Krzyża Zasługi.

Janusz Byliński

ur. 10 marca 1952 r. w Zakroczymiu, inżynier ogrodnik. Poseł na Sejm X kadencji z listy Komitetu Obywatelskiego, następnie członek PSL – Porozumienie Ludowe. Po dymisji Czesława Janickiego objął urząd ministra rolnictwa i gospodarki żywnościowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1990-1991). Minister rolnictwa w rządzie Hanny Suchockiej (1992-1993). Współtworzył Bezpartyjny Blok Wspierania Reform. Doradca ds. rolnictwa premiera Jerzego Buzka. W l. 1999-2004 prezes zarządu Warszawskiego Rolno-Spożywczego Rynku Hurtowego Bronisze. Obecnie zastępca dyrektora Błonie-PASS Strefa Przemysłowa. Działacz SKL, Partii Centrum. W 2014 r. z kandydował bezskutecznie do Parlamentu Europejskiego z list Polski Razem Jarosława Gowina. Kawaler Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Izabella Cywińska

ur. 25 marca 1935 r. w Kamieniu Puławskim. Reżyserka teatralna i filmowa, krytyk filmowy, absolwentka etnografii. W l. 70. związana z Teatrem im. Bogusławskiego w Kaliszu i w Teatrem Nowym w Poznaniu. Internowana w stanie wojennym. Minister kultury i sztuki w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). W l. 2008-2011 dyrektor Teatru Ateneum w Warszawie. Dama Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Aleksander Hall

ur. 20 maja 1953 r. w Gdańsku, historyk, doktor habilitowany. Działacz opozycyjny, członek NSZZ „Solidarność”. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu po stronie opozycji. Minister ds. współpracy z organizacjami politycznymi i stowarzyszeniami w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Poseł na Sejm I i III kadencji. Był członkiem Unii Demokratycznej, Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego i Akcji Wyborczej „Solidarność”. Po porażce w wyborach parlamentarnych w 2001 r. wycofał się z działalności politycznej. Publicysta (min. „Przeglądu Katolickiego”, „Polityki Polskiej”, „Tygodnika Powszechnego”), autor książek. Pracuje w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Kawaler Orderu Orła Białego.

Czesław Janicki

ur. 19 lipca 1926 r. w Korytnicy, zm. 29 grudnia 2012 r. w Poznaniu. Profesor nauk rolniczych, od 1969 r. pracował w Akademii Rolniczej w Poznaniu w Katedrze Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt. Wykładowca akademicki. Działacz Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Poseł na Sejm X kadencji. We wrześniu 1991 r. wystąpił z ZSL i współtworzył Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy. Później członek PSL. Wicepremier, minister rolnictwa, gospodarki żywnościowej i leśnictwa w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Zasiadał w radach nadzorczych spółek działających na rynku farmaceutycznym i rolno-spożywczym. Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Jan Janowski

ur. 20 czerwca 1928 r. w Kielcach, zm. 3.04.1998 w Krakowie. Inżynier metalurg, profesor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Członek Stronnictwa Demokratycznego od l. 60., w l. 1993-1998 przewodniczący tej partii. Działacz Frontu Jedności i Narodu oraz Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Poseł na Sejm PRL VII, VIII i IX kadencji, poseł na Sejm X kadencji. Uczestnik Obrad Okrągłego Stołu po stronie rządowo-koalicyjnej. Wicepremier, minister kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1991). Był działaczem Związku Nauczycielstwa Polskiego. Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Bronisław Kamiński

ur. 20 lutego 1940 r., inżynier rolnik. W l. 1963-1972 związany z Wyższą Szkołą Rolniczą w Krakowie, następnie zatrudniony na Politechnice Krakowskiej. W l. 1980-1988 dyrektor w urzędzie miasta Krakowa. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w ostatnim rządzie PRL (1989 r). Minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Członek PSL. Obecnie biznesmen – współwłaściciel spółki Enviro-Serv.

Czesław Kiszczak

ur. 19 października 1925 r. w Roczynach. Generał Ludowego Wojska Polskiego, w l. 1979-1981 szef kontrwywiadu wojskowego PRL. Członek PZPR, w l. 1986-1990 członek Biura Politycznego KC PZPR. Poseł IX kadencji Sejmu PRL. Uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie rządowo-koalicyjnej. Prezes Rady Ministrów PRL (2.08-24.08 1989 r.). Wicepremier, minister spraw wewnętrznych w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Kilkukrotnie rozpoczynał się jego proces w sprawie pacyfikacji kopalni Wujek. W 2012 r. Czesław Kiszczak został uznany winnym członkostwa w związku przestępczym o charakterze zbrojnym, sąd wymierzając mu początkowo karę 4 lat pozbawienia wolności, w 2013 r. sąd zawiesił proces z powodu stanu zdrowia oskarżonego. Odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej.

Piotr Kołodziejczyk

ur. 8 czerwca 1939 r. w Poznaniu. Żołnierz Sił Zbrojnych, wiceadmirał, morski oficer pokładowy okrętów torpedowych i rakietowych. W l. 1977-1978 dowodził polską jednostką specjalną sił pokojowych ONZ na Wzgórzach Golan. Poseł na Sejm X kadencji z ramienia PZPR, później członek Klubu Posłów Wojskowych. Minister Obrony Narodowej w rządach Tadeusza Mazowieckiego (1990-1991), Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991-1992) oraz Waldemara Pawlaka (1993-1994). W l. 90. związany z Unią Wolności.

Andrzej Kosiniak-Kamysz

ur. 3 lutego 1947 r. w Siedliszowicach. Doktor nauk medycznych, specjalista chorób wewnętrznych. Działacz ZSL. Minister zdrowia i opieki społecznej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). W l. 2002-2003 wiceminister zdrowia w rządzie Leszka Millera. Od 1991 r. dyrektor Szpitala Specjalistycznego im. Józefa Dietla w Krakowie, ordynator oddziału chorób wewnętrznych, metabolicznych i geriatrii. Prezes małopolskiego PSL.

Krzysztof Kozłowski

ur. 18 sierpnia 1931 r. w Przybysławicach, zm. 26 marca 2013 r. w Krakowie. Doktor filozofii, redaktor, publicysta. Od 1965 r. związany z „Tygodnikiem Powszechnym. Ekspert „Solidarności”, uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie opozycyjnej. Senator I, II, III, IV kadencji. Członek Unii Demokratycznej, później Unii Wolności. Szef Urzędu Ochrony Państwa - w 1990 r. podsekretarz stanu w ministerstwie spraw wewnętrznych, a następnie minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego. W 2008 r. wszedł w skład rady konsultacyjnej przy ABW. Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski.

Marek Kucharski

ur. 8 września 1947 r, inżynier łączności. Od 1983 r. związany ze Stronnictwem Demokratycznym. W l. 1984-1989 radny dzielnicowej rady narodowej w Łodzi-Śródmieście. W rządzie Tadeusza Mazowieckiego pełnił funkcję ministra bez teki, organizując resort łączności (1989-1990). W l. 2001-2013 sekretarz generalny SD, obecnie wiceprzewodniczący partii. Członek komisji rewizyjnej Stowarzyszenia Europejskie Centrum Szlaków Historycznych. Biznesmen.

Jacek Kuroń

ur. 3 marca 1934 r. we Lwowie, zm. 17 czerwca 2004 r. w Warszawie. Historyk, publicysta. W l. 50 należał do tzw. czerwonego harcerstwa - walterowców. Członek PZPR. Działacz opozycyjny, więzień polityczny w PRL. W 1964 r. współautor „Listu otwartego do Partii”. Współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników. Uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie opozycyjnej. Poseł na Sejm X, I, II i III kadencji. Minister pracy i polityki społecznej w rządach Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990) i Hanny Suchockiej (1992-1993). Członek Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Kandydat na prezydenta RP w 1995 r. Działacz społeczny, m.in. założył Fundację Pomoc Społeczna SOS, Banki Żywności w Polsce oraz Uniwersytet Powszechny w Teremiskach. Kawaler Orderu Orła Białego.

Waldemar Kuczyński

ur. 22 listopada 1939 r. w Kaliszu. Doktor nauk ekonomicznych. W l. 1959-1966 członek PZPR, usunięty na skutek działalności opozycyjnej. W l. 1973–1978 pracował jako adiunkt w Instytucie Organizacji, Zarządzania i Ekonomiki Przemysłu Budowlanego. W l. 1978-1981 wykładowca Towarzystwa Kursów Naukowych. W stanie wojennym internowany. Po zwolnieniu wyjechał do Francji. Publikował w „Tygodniku Solidarność”, „Kulturze”, był komentatorem Radia Wolna Europa. W lipcu 1989 r. wrócił do Polski - został szefem zespołu doradców w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, a następnie ministrem przekształceń własnościowych. W latach 1999–2001 był głównym doradcą premiera Jerzego Buzka. Związany z Unią Demokratyczną, Unią Wolności i Partią Demokratyczną. Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Aleksander Mackiewicz

ur. 6 wrzesień 1944 r. w Chemnitz. Ekonomista. Członek Stronnictwa Demokratycznego, w l. 1990-1991 przewodniczący tej partii. Minister rynku wewnętrznego w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). W l. 90 oskarżony o udział w tzw. aferze alkoholowej, w 1997 r. uniewinniony. Biznesmen, prowadzi spółkę Pomona Company. Zasiada w radzie nadzorczej Fundacji „Poznaj swoją ojczyznę”.

Małgorzata Niezabitowska

ur. 25 listopada 1948 r. w Warszawie, dziennikarka. Rzeczniczka prasowa rządu Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Dziennikarka i publicystka „Zwierciadła”, „Kultury”, „Tygodnika Solidarność”, a także tygodników „Stern” i „Paris Match” oraz dziennika „La Repubblica”. Dama Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Jerzy Osiatyński

ur. 2 listopada 1941 r. w Rydze. Profesor nauk ekonomicznych. W l. 1963-1967 członek PZPR, później działacz „Solidarności”. Poseł na Sejm X, I, II, III kadencji. Minister-kierownik Centralnego Urzędu Planowania w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990), minister finansów w rządzie Hanny Suchockiej (1991-1993), wybrany najlepszym ministrem finansów w krajach centralnej i wschodniej Europy. W l. 1995-2008 konsultant m.in. Banku Światowego i UNDP. Od 2001 r. był członkiem Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej przy premierze, w l. 2004-2006 jej wiceprzewodniczącym. W l. 2010-2013 doradca prezydenta RP, od 2013 r. członek Rady Polityki Pieniężnej. Członek, kolejno: Unii Demokratycznej, Unii Wolności oraz Partii Demokratycznej. Członek Komitetu Badań Ekonomicznych NBP, rad naukowych Instytutu Nauk Ekonomicznych PAN oraz Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, wykładowca Wyższej Szkoły Finansów i Prawa w Bielsku-Białej, członek rady nadzorczej Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej.

Aleksander Paszyński

ur. 18 stycznia 1928 r. i zm. 27 czerwca 2001 r. w Warszawie. Dziennikarz i publicysta, związany z tygodnikiem „Polityka”. Opozycjonista, uczestnik Okrągłego Stołu. Senator I kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego. Członek Unii Demokratycznej. Minister gospodarki przestrzennej i budownictwa w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Był współzałożycielem Agory oraz korporacji przedsiębiorców budowlanych UNI-Bud.

Henryk Samsonowicz

ur. 23 stycznia 1930 r. w Warszawie. Profesor historii, mediewista. W l. 1956-1981 członek PZPR. W l. 1970-1973 dziekan Wydziału Historycznego UW, w l. 1975-1980 dyrektor Instytutu Historycznego UW, w l. 1980-1982 rektor UW. W l. 1984-1991 wiceprzewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. W 1975 r. zorganizował pierwszą olimpiadę historyczną. Działacz „Solidarności”, uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie opozycyjnej. Minister edukacji narodowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Wiceprzewodniczący Komitetu Badań Naukowych (1991-96); członek prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej (2000-04). Członek krajowych i zagranicznych akademii nauk: Polskiej Akademii Umiejętności, Academia Europaea, Académie des Belles Lettres, Académie Européenne des Sciences, des Arts et des Lettres. Członek Polskiej Akademii Nauk. Członek: Komitetu Nauk Historycznych PAN, rady naukowej Instytutu Historii PAN. Redaktor czasopism naukowych. Członek rad muzeów Historii Polski oraz Historii Żydów Polskich. Laureat licznych doktoratów honoris causa. Odznaczony francuskim Krzyżem Oficerskim Legion d’Honneur oraz Wielkim Krzyżem Republiki Węgier. Kawaler Orderu Orła Białego.

Florian Siwicki

ur. 10 stycznia 1925 r. w Łucku, zm. 11 marca 2013 r. w Warszawie. Generał Ludowego Wojska Polskiego. Członek PZPR. Poseł na Sejm PRL VII, VIII i IX kadencji. Współpracownik gen. Jaruzelskiego. Uczestniczył w przygotowaniu i wprowadzeniu stanu wojennego, członek WRON. W l. 80. minister obrony narodowej, ostatni raz w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Odznaczony orderami Rumunii, Wietnamu oraz ZSRR. Po 2000 r. toczyły się przeciwko niemu postępowania w sprawie popełnienia zbrodni komunistycznych. Odznaczony min. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Krzysztof Skubiszewski

ur. 8 października 1926 r. w Poznaniu, zm. 8 lutego 2010 r. w Warszawie. Profesor prawa, działacz „Solidarności”. W l. 1986–1989 był członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL. W l. 80. członek Prymasowkiej Rady Społecznej. Minister Spraw Zagranicznych w kilku rządach nieprzerwanie od 1989 do 1993 r. Przewodniczący US-Iran Claims Tribunal oraz sędzia ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze. Wykładowca, był pracownikiem Instytutu Nauk Prawnych PAN. Kawaler Orderu Orła Białego.

Jerzy Slezak

ur. 12 kwietnia 1939 r. w Wilnie. Inżynier łączności. W l. 1963–1982 pracował w Zakładach Usług Radiowych i Telewizyjnych w Białymstoku. Od 1964 r. związany ze Stronnictwem Demokratycznym. W l. 80. wicewojewoda białostocki. Poseł na Sejm X kadencji z ramienia SD. Minister łączności w rządach Tadeusza Mazowieckiego (1990-1991) oraz Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991-1992). Po wycofaniu się z polityki zajął się biznesem. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Tadeusz Syryjczyk

ur. 9 lutego 1948 r. w Krakowie. Doktor nauk technicznych, inżynier elektrotechnik, związany z AGH w Krakowie. Od 1980 r. działacz „Solidarności”, w stanie wojennym internowany. Minister przemysłu w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Szef zespołu doradców premier Hanny Suchockiej. Poseł na Sejm I, II i III kadencji. Członek Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Minister transportu i gospodarki morskiej w rządzie Jerzego Buzka (1998-2000). Później prezes i członek zarządu Krakowskiego Towarzystwa Przemysłowego. Członek rad nadzorczych Comarchu oraz „Tygodnika Powszechnego”. Senior ekspert w zespole Doradców Gospodarczych TOR Członek. Członek rady Fundacji Pomocy Dzieciom Specjalnej Troski, Inwalidom i Emerytom Branży Transportowej, związany ze Stowarzyszeniem Inicjatywa dla Infrastruktury. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Marcin Święcicki

ur. 17.04.1947 w Warszawie. Doktor ekonomii. W l. 1972-1982 pracował w Komisji Planowania przy Radzie Ministrów. Pełnił funkcję dyrektora ds. studiów i analiz oraz sekretarza generalnego Konsultacyjnej Rady Gospodarczej. Był członkiem PZPR. Uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie rządowo-koalicyjnej. Minister współpracy gospodarczej z zagranicą w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Poseł X, II i VII kadencji Sejmu. Związany z Unią Wolności, Unią Demokratyczną oraz Partią Demokratyczną, członek PO. W l. 1994-1999 prezydent Warszawy. Zasiadał w radzie m. st. Warszawy oraz sejmiku woj. mazowieckiego. W l. 1999-2000 minister gospodarki w rządzie Jerzego Buzka. Był doradcą prezydenta Litwy ds. reform gospodarczych, a także koordynatorem w OBWE. Były dyrektor w Blue Ribbon Analytical and Advisory Centre w Kijowie. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski. Profil na MamPrawoWiedziec.pl

Witold Trzeciakowski

ur. 6 lutego 1926 r. w Warszawie, zm. 21 stycznia 2004 r. Profesor nauk ekonomicznych. Po wojnie prowadził fabrykę wyrobów metalowych Podkowiak w Szydłowcu. W l. 1959-1981 pracownik Instytutu Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego. Pracował na Uniwersytecie Łódzkim, od 1981 r. związany z Instytutem Nauk Ekonomicznych PAN. W l. 80. członek Prymasowskiej Rady Społecznej. Działacz „Solidarności”, uczestnik obrad Okrągłego Stołu po stronie opozycyjnej. Senator I kadencji. Członek Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Minister bez teki w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990), przewodniczący Rady Ekonomicznej (1989-1991). Kawaler Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Franciszek Wielądek

ur. 3 listopada 1936 r. w Wielądkach. Statystyk, doktor nauk matematycznych. Od 1961 r. związany z PKP, m.in jako zastępca dyrektora Centrum Informatyki Komunikacji. W l. 1983–1989 pełnił funkcje podsekretarza stanu w ministerstwie komunikacji (od 1987 r. w ministerstwie transportu, żeglugi i łączności). Członek PZPR, następnie SdRP. Minister transportu, żeglugi i łączności w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990). Od 1998 r. był przewodniczącym Międzynarodowego Związku Kolei UIC. Przewodniczył pierwszej radzie PKP. W l. 2002-2004 zasiadał w radzie nadzorczej PKP SA. W l. 2004–2006 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Administracyjnej Europejskiej Agencji Kolejowej ERA. Wykładał na SGH oraz w Wyższej Szkole Handlu i Prawa.

Ewaryst Waligórski

ur. 19 sierpnia 1937 r. w Pobiedziskach. Inżynier, specjalista ds. transportu kolejowego. Współpracownik ROPCiO i „Solidarności”. Internowany w stanie wojennym. Minister transportu i gospodarki morskiej w rządach Tadeusza Mazowieckiego (1990-1991), Jana Krzysztofa Bieleckiego (1991-1992) oraz Jana Olszewskiego (1992). Od 1993 r. związany ze spółką PKP. W l. 2000-2003 pełnił funkcje doradcy ds. transportu Ambasady RP w Bratysławie. Reprezentował PKP i PKP CARGO w Bratysławie. Działacz warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

 
Kalendarium

6 lutego – 5 kwietnia 1989 — trwają obrady Okrągłego Stołu

W wyniku negocjacji przedstawicieli władz PRL, opozycji solidarnościowej, organizacji społecznych i wyznaniowych staną się możliwe częściowo wolne wybory do Sejmu, powstanie Senat i urząd prezydenta, a zlikwidowana Rada Państwa, „Solidarność” zostanie zalegalizowana i powstanie nowa opozycyjna gazeta codzienna.

8 maja 1989 — powstaje „Gazeta Wyborcza”

Gazeta to organ prasowy „Solidarności”. Jej redaktorem naczelnym zostaje Adam Michnik. Miesiąc później działalność wznawia „Tygodnik Solidarność” z Tadeuszem Mazowieckim jako naczelnym.

4 i 18 czerwca 1989 — w dwóch turach odbywają się tak zwane wybory czerwcowe

Są to pierwsze częściowo wolne wybory do Sejmu. 65 procent (299 miejsc) z góry przypada koalicji rządzącej, czyli PZPR i jego satelitom, a 35 procent (161 miejsc) kandydatom bezpartyjnym wybieranym demokratycznie. Całkowicie wolne są natomiast wybory do Senatu. W efekcie: opozycja zdobywa wszystkie możliwe mandaty poselskie i 99 ze 100 senatorskich. Wybory są tryumfem „Solidarności” i klęską obozu władzy.

3 lipca 1989 — ukazuje się artykuł „Wasz prezydent, nasz premier”

Autor artykułu Adam Michnik na pierwszej stronie "Gazety Wyborczej" proponuje podział władzy w kraju: prezydent z PZPR, premier z „Solidarności”.

19 lipca 1989 — Zgromadzenie Narodowe wybiera na prezydenta generała Wojciecha Jaruzelskiego

Wojciech Jaruzelski, autor stanu wojennego, jeden z organizatorów Okrągłego Stołu, jest przewodniczącym Rady Państwa (od 1985 r.) i I sekretarzem KC PZPR (od 1981r.).

2 sierpnia 1989 — generał Czesław Kiszczak zostaje powołany przez Sejm na stanowisko premiera

Próba utworzenia rządu podjęta przez szefa MSW kończy się niepowodzeniem. 14 sierpnia Kiszczak rezygnuje.

17 sierpnia 1989 — szef „Solidarności” Lech Wałęsa wraz z przewodniczącymi Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego zawiązują formalną koalicję

Wałęsa przedstawia trzy kandydatury na premiera: Mazowieckiego, Bronisława Geremka i Jacka Kuronia. Koalicjanci wybierają tego pierwszego. Dwa dni później Mazowiecki zostaje desygnowany na prezesa Rady Ministrów PRL przez prezydenta Jaruzelskiego. A 24 sierpnia za powołaniem Mazowieckiego na urząd opowiada się zdecydowana większość Sejmu.

12 września 1989 — Tadeusz Mazowiecki wygłasza exposé, a Sejm zatwierdza przedstawiony przez niego skład rządu

Gabinet uzyskuje poparcie 402 posłów, 13 wstrzymuje się od głosu. Przeciwnych nie ma. W exposé Mazowiecki podkreśla, że pragnie być premierem rządu wszystkich Polaków, niezależnie od ich poglądów i przekonań.

6 października 1989 — wicepremier i minister finansów Leszek Balcerowicz przedstawia zarys planu reform gospodarczo-ustrojowych

Prezentacja odbywa się na konferencji prasowej transmitowanej przez TVP. Plan Balcerowicza ma powstrzymać hiperinflację i dostosować gospodarkę do środowiska wolnego rynku.

24 listopada 1989 — spotkanie premiera Mazowieckiego z przywódcą Związku Radzieckiego Michaiłem Gorbaczowem w Moskwie

Przy okazji tej wizyty moskiewska telewizja po raz pierwszy pokazuje program o zbrodni katyńskiej. Podważa on obowiązującą wersję, że mordu dokonali Niemcy i mówi, że istnieje druga, która winą obciąża NKWD.

29 grudnia 1989 — Sejm zatwierdza formalną zmianę ustroju politycznego Polski

Określa ją jako państwo demokratyczne, przywraca godło z orłem w koronie i dawną nazwę – Rzeczpospolita Polska. Przyjmuje także pakiet dziesięciu ustaw planu Balcerowicza. Prezydent Jaruzelski podpisuje te ustawy 31 grudnia.

27 maja 1990 — odbywają się wybory samorządowe

Są to pierwsze w pełni demokratyczne wybory. Frekwencja wyborcza wynosi 42,27 procent. Wygrywają Komitety Obywatelskie „Solidarność” – zdobywając blisko 53,1 procent głosów.

19 września 1990 — prezydent Jaruzelski ustępuje

Przesyła do marszałka Sejmu Mikołaja Kozakiewicza projekt ustawy konstytucyjnej, która skraca jego kadencję oraz wprowadza powszechne wybory prezydenta. Marszałek wyznacza ich termin na 25 listopada. W kampanii wyborczej zetrą się bliscy współpracownicy: przewodniczący „Solidarności” Lech Wałęsa i premier Tadeusz Mazowiecki.

14 listopada 1990 — Rzeczpospolita Polska i Republika Federalna Niemiec zawierają traktat graniczny

Umowa ostatecznie rozwiązuje kwestie uznania granicy polsko-niemieckiej na Odrze i Nysie Łużyckiej.

25 listopada 1990 — pierwsza tura wyborów prezydenckich

Bierze w niej udział 60,6 procent uprawnionych. Pierwsze miejsce zajmuje Lech Wałęsa, za nim niespodziewanie biznesmen Stan Tymiński, a po nim Tadeusz Mazowiecki, który odpada z konkurencji. Po drugiej turze 9 grudnia Wałęsa zostaje prezydentem.

26 listopada 1990 — premier Mazowiecki podaje gabinet do dymisji

Dymisję składa nazajutrz po porażce wyborczej. Obowiązki pełni do 4 stycznia, kiedy Sejm powołuje na prezesa rady ministrów Jana Krzysztofa Bieleckiego.

(Pokaż wszystkie opisy)

Opracowanie: Magdalena Wnuk, Anna Konczewska (biogramy ministrów), Jakub Halcewicz-Pleskaczewski (kalendarium, biogram Tadeusza Mazowieckiego)

Google Fundusz Inicjatyw Obywatelskich EEA Grants Fundacja imienia Stefana Batorego Polska Fundacja Dzieci i Młodzieży Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki

Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Wyrażone w niniejszej publikacji opinie są poglądami jej Autora.

Zapoznaj się z naszą polityką prywatności.