Sejm: Rząd skroił budżet pod program 500+

Na poświątecznym posiedzenia Sejmu (29 grudnia) odbędzie się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na przyszły rok. Planowany wzrost PKB ma wynieść 3,8 proc., inflacja – 1,7 proc.

Projekt budżetu państwa na 2016 r. został przyjęty przez rząd Ewy Kopacz we wrześniu. Jednak kilka dni po wygranych przez PiS wyborach Mariusz Błaszczak zapowiadał: – Nasze projekty ustaw dotyczą zarówno wydatków budżetowych, jak i dodatkowych wpływów do budżetu państwa, więc wymagana będzie korekta budżetu. Im szybciej, tym lepiej.

Projekt budżetu

Państwo szuka pieniędzy: nowe podatki, ściąganie VAT-u, dywidendy

Zmiany są potrzebne, by rząd mógł spełnić sztandarową obietnicę z kampanii wyborczej – 500 zł na dziecko. Pieniądze na jego sfinansowanie mają zapewnić nowe podatki: bankowy (który ma przynieść 5,5 mld zł) oraz od sklepów wielkopowierzchniowych (2 mld zł).

Rząd liczy na większą niż wcześniej ściągalność VAT-u (planuje dochód dla budżetu w wysokości ponad 128 mld zł) i wyższe wpływy z dywidend (4,8 mld zł). W komunikacie z końca listopada Ministerstwo Finansów wskazuje, że „od kilku lat zauważalny jest narastający problem poboru VAT. Dlatego odbudowa VAT jako źródła dochodów to najważniejsze wyzwanie stojące przez nowym kierownictwem MF”. W celu zwiększenia ściągalności podatku resort planuje m.in. połączenie urzędów celnych i skarbowych oraz uruchomienie systemów informatycznych wychwytujących wyłudzaczy VAT-u.

Planowane dochody budżetu państwa w 2016 r. to 313 mld 788 mln zł (o 16 mld zł więcej niż wskazywał projekt złożony przez rząd PO-PSL). Wyższe o 17 mld złotych są przewidywane wydatki – 368,5 mld zł. Deficyt ma wynieść 54,7 mld zł i jest na podobnym poziomie, co ten planowany przez poprzedni rząd.

Na co wydatki: restrukturyzacja górnictwa, podwyżki w budżetówce, świadczenia

Rząd Beaty Szydło podtrzymuje niektóre zaplanowane przez rząd Ewy Kopacz wydatki. 900 mln zł przeznaczy na restrukturyzację górnictwa, 2 mld zł – na podwyżki dla pracowników strefy budżetowej, zamrożone od pięciu lat. Emeryci, renciści i osoby pobierające świadczenia przedemerytalne mają dostać jednorazowe dodatki (łącznie ponad 1,4 mld zł). Zgodnie z nowelizacją ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych wprowadzoną przez rząd Kopacz wydatki na obronność mają być podniesione do 2 proc. PKB, czyli o blisko 3 mld zł w stosunku do 2015 r.

Samorządy dostaną dodatkowe pieniądze na utworzenie dziennych domów seniora przewidzianych w programie „Senior-WIGOR” zapoczątkowanym w tym roku przez Platformę, a Instytut Reumatologii im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher w Warszawie ma się zmienić w Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji.

Co dla seniorów zrobił Sejm poprzedniej kadencji?

310 mln zł z budżetu będzie kosztowała budowa Muzeum Historii Polski na terenie Cytadeli Warszawskiej.

„Optymistyczny” budżet w ostatniej chwili

Projekt budżetu na 2016 r. jest „zbudowany na tych samych założeniach makroekonomicznych, jak projekt budżetu przygotowany przez poprzedniego ministra finansów”, ocenił prof. Stanisław Gomułka, główny ekonomista BCC, w rozmowie z PAP. – To znaczy, mamy stosunkowo wysokie tempo wzrostu PKB na poziomie 3,8 proc. i stosunkowo wysoką inflację 1,7 proc. Z uwagi na to, że presja inflacyjna jest bardzo niska, Narodowy Bank Polski zakłada, że inflacja w przyszłym roku wyniesie 1,1 proc. Przyjęte założenia dla wzrostu nominalnego PKB są być może zbyt optymistyczne – powiedział Gomułka.

Budżet zakłada utrzymanie deficytu sektora finansów publicznych poniżej 3 proc. PKB, tzn. zgodnie z regułą ostrożnościową z Maastricht (maksimum dopuszczalne w Unii Europejskiej).

Prace nad ustawą budżetową są szczegółowo uregulowane w Konstytucji. Zgodnie z ustawą zasadniczą rząd powinien przesłać do Sejmu projekt budżetu na trzy miesiące przez nowym rokiem, by parlament mógł nad nim spokojnie pracować. Konstytucja przewiduje jednak, że w wyjątkowych przypadkach możliwe jest późniejsze przedłożenie projektu. I tak, po wygranych przez siebie wyborach parlamentarnych, PiS napisał własny projekt i złożył go w Sejmie 22 grudnia.

Gdyby na 1 stycznia budżet nie został uchwalony, rząd działałby na podstawie złożonego projektu. Dzięki temu pozostaje zachowana ciągłość finansów państwa. Natomiast gdyby w ciągu czterech miesięcy parlament nie skończył prac nad budżetem, prezydent mógłby zarządzić skrócenie kadencji Sejmu.

Nowe ustawy już w Sejmie: medialna, o prokuraturze, o sześciolatkach

Porządek posiedzenia zakłada prace nad kolejnym projektami ustaw, w tym nad nowelizacjami ustaw o służbie cywilnej oraz o systemie oświaty (znosi obowiązek szkolny dla sześciolatków).

Co się zmieni w służbie cywilnej?
Inne dokumenty, nad którymi będzie dziś pracować Sejm

W ostatnich dniach posłowie PiS złożyli jeszcze dwa głośne projekty. Jeden z nich dotyczy reformy mediów publicznych, które przestaną być spółkami akcyjnymi (ma powstać tzw. system mediów narodowych). Drugi przywraca połączenie stanowisk prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości (funkcje te zostały rozdzielone w wyniku reformy rządu PO-PSL w 2010 r.; wcześniej połączono je na mocy porozumień Okrągłego Stołu).