Samorząd 2024 - pytania i odpowiedzi

Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące wyborów samorządowych 2024 w jednym miejscu.

Kiedy odbędą się wybory samorządowe?

Wybory samorządowe odbędą się 7 kwietnia (II tura 21 kwietnia) – tak przewiduje projekt rozporządzenia przygotowany przez premiera, który pozytywnie zaopiniowała Państwowa Komisja Wyborcza. 

Zgodnie z kalendarzem wyborczym wybory powinny były odbyć się na jesieni 2023 r. Ze względu na zbieg terminów wyborów parlamentarnych i samorządowych, te drugie zostały przesunięte na wiosnę 2024 r. Tym samym obecna kadencja władz samorządowych została wydłużona w drodze ustawy do 30 kwietnia 2024 roku.

W jaki sposób ustala się termin wyborów samorządowych?

Premier zarządza wybory nie wcześniej niż na 4 miesiące i nie później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji jednostek samorządu terytorialnego. Premier miał na to czas do końca stycznia 2024 r. (kadencja rad kończy się 30 kwietnia 2024 r.).

Wybory zarządza się na dzień wolny od pracy przypadający nie wcześniej niż na 30 dni i nie później niż na 7 dni przed upływem kadencji rad. Wybory wójtów (burmistrzów, prezydentów miasta) są zarządzane przez premiera łącznie z wyborami do rad gmin. Uwzględniając powyższe wymagania, możliwe terminy najbliższych wyborów samorządowych to: 7, 14 i 21 kwietnia. Zgodnie z decyzją premiera wybory odbędą się w pierwszym możliwym terminie t.j. 7 kwietnia (II tura 21 kwietnia).

Ile trwa kadencja jednostek samorządu terytorialnego?

Od 2018 roku radnych gminy, powiatu i sejmików wojewódzkich, a także wójtów, burmistrzów i prezydentów miast wybieramy co pięć lat. Do 2018 r. kadencja organów samorządowych była krótsza – trwała 4 lata. 

Radni mogą ubiegać się o reelekcję w każdych kolejnych wyborach. Wójtowie (burmistrzowie i prezydenci miast) są od 2018 r. związani zasadą dwukadencyjności – mogą ubiegać się o reelekcję tylko raz. Przepisy te dotyczą kadencji, które rozpoczęły się w 2018 r., to znaczy, że kadencja 2018-2023 jest pierwszą, która liczy się do maksymalnie dwóch kadencji. Dlatego osoby, które są wójtami, burmistrzami czy prezydentami od wielu kadencji mogą raz jeszcze ubiegać się o ten urząd.  

Kto organizuje i kto przeprowadza wybory samorządowe?

Organizacją wyborów wójtów (burmistrzów i prezydentów miast) zajmuje się Państwowa Komisja Wyborcza wraz z komisarzami wyborczymi. PKW i komisarze sprawują nadzór nad tym, czy wybory przebiegają zgodnie z prawem. Przeprowadzenie wyborów to zadanie komisji powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin.

Wybory do rad gmin przeprowadzają obwodowe i gminne komisje komisje wyborcze. Do rad powiatu – obwodowe i powiatowe komisje wyborcze. Do sejmików wojewódzkich – obwodowe, powiatowe i wojewódzkie komisje wyborcze.

Państwowa Komisja Wyborcza i komisarze wyborczy nadzorują ten proces.

Jeśli wybory do jednostek wszystkich szczebli samorządu terytorialnego odbywają się tego samego dnia, to głosowanie przeprowadzają te same obwodowe komisje wyborcze. Nie powołuje się osobnych komisji obwodowych dla gmin, powiatów i województw. Komisje obwodowe sporządzają osobne protokoły głosowania w obwodach dla wyborów do rady gminy, wyborów do rady powiatu, wyborów do sejmików województw oraz wyborów na wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Protokoły są następnie przekazywane do odpowiednich komisji terytorialnych, które zajmują się ustaleniem wyników głosowania i wyników wyborów.

Kogo wybieramy w wyborach samorządowych?

W wyborach samorządowych wybieramy naszych przedstawicieli do organów stanowiących samorządu terytorialnego: rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich oraz władze wykonawcze: wójta (w gminie wiejskiej) lub burmistrza (w gminach, w których siedziba znajduje się w mieście położonym na jej terytorium) lub prezydenta (w miastach powyżej 100 000 mieszkańców, a także w miastach, w których historycznie – okresie PRL – to prezydent miasta był organem wykonawczo-zarządzającym). Obecnie w Polsce jest 107 „miast prezydenckich”. 

Dodatkowo na podstawie ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy mieszkańcy stolicy wybierają też radnych do rad dzielnic m.st. Warszawy. Powołanie jednostek pomocniczych, jakimi są rady dzielnic, jest w Warszawie obowiązkowe. Wybory do rad dzielnic w innych miastach nie są sprzężone z terminem wyborów do samorządu terytorialnego, a ich utworzenie zależy od decyzji rady gminy (nie jest to obowiązek ustawowy, tak jak w przypadku Warszawy).

Kto może zgłaszać kandydatów na radnych i kandydatów na wójta/burmistrza/prezydenta miasta?

Prawo zgłaszania kandydatów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz na wójta, burmistrza i prezydenta miasta przysługuje tylko i wyłącznie komitetom wyborczym. W wyborach samorządowych komitety mogą być tworzone przez:

  • partie polityczne
  • koalicje partii politycznych
  • organizacje
  • wyborców

W wyborach na wójta (burmistrza, prezydenta) prawo do zgłaszania kandydatów na ten urząd przysługuje wyłącznie komitetom, które zarejestrowały listy kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie. Liczba kandydatów zarejestrowanych przez komitet nie może być mniejsza niż liczba radnych wybieranych w tym okręgu.

llu radnych jest w jednostkach samorządu terytorialnego różnych szczebli?

Liczba radnych jest uzależniona od liczby mieszkańców gminy, powiatu lub województwa. Minimum to 15 radnych (dla gmin do 20 000 mieszkańców), maksimum to 45 radnych (wyjątkiem jest Warszawa, w której wybieramy 60 radnych). Liczba radnych w gminie jest ustalana według poniższego schematu:

1) piętnastu w gminach do 20 000 mieszkańców,

2) dwudziestu jeden w gminach do 50 000 mieszkańców;

3) dwudziestu trzech w gminach do 100 000 mieszkańców;

4) dwudziestu pięciu w gminach do 200 000 mieszkańców

oraz po trzech na każde kolejne rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych.

W najmniejszych powiatach (do 40 000 mieszkańców) w skład rady wchodzi 15 radnych. Liczba radnych zwiększa się o 2 osoby na każde rozpoczęte 20 000 mieszkańców. Górną granicą jest 29 radnych.

W skład sejmiku województwa wchodzą radni w liczbie trzydziestu w województwach liczących do 2 000 000 mieszkańców oraz po trzech radnych na każde kolejne rozpoczęte 500 000 mieszkańców.

Kto może kandydować w wyborach samorządowych?

Bierne prawo wyborcze (prawo wybieralności) w wyborach samorządowych na szczeblu gminy przysługuje obywatelom polskim, obywatelom UE niebędącym obywatelami polskimi i obywatelom Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat i zamieszkują stale obszar tej gminy.

W wyborach do rady powiatu lub sejmiku województwa kandydować mogą tylko obywatele polscy, którzy spełniają warunek wieku (18 lat) i zamieszkania na terytorium danego powiatu lub województwa.

W wyborach na urząd wójta (burmistrza, prezydenta miasta) kandydować może jedynie obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat. W tym przypadku nie ma obowiązku zamieszkiwania na stałe na terytorium gminy, w której się kandyduje.

Kto może głosować w wyborach samorządowych?

Czynne prawo wyborcze przysługuje obywatelom polskim, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończyli 18 lat. W wyborach do rady gminy i na wójta głosować mogą także obywatele UE niebędący obywatelami polskimi oraz Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat i stale zamieszkują obszar tej gminy.

Czy można głosować w wyborach samorządowych, mieszkając za granicą?

Nie. Głosowanie w wyborach samorządowych jest możliwe tylko na terenie kraju. Czynne prawo wyborcze mają jedynie obywatele stale zamieszkujący na danym obszarze.

Czy w wyborach samorządowych można jednocześnie kandydować do kilku organów samorządu? 

W wyborach samorządowych można kandydować tylko do jednego organu stanowiącego jednostek samorządu terytorialnego t.j. albo do rady gminy, albo do rady powiatu, albo do sejmiku wojewódzkiego.

Kandydaci na urząd wójta (burmistrza, prezydenta miasta) mogą kandydować na ten urząd tylko w jednej gminie i nie mogą jednocześnie kandydować ani do rady powiatu, ani do sejmiku województwa. Mogą za to jednocześnie kandydować do rady gminy, pod warunkiem że jest to ta sama gmina, w której ubiegają się o urząd wójta.

Jaki wygląda podział na okręgi w wyborach samorządowych?

W wyborach do rad gmin okręgiem jest część obszaru gminy, w gminach wiejskich jest to jednostka pomocnicza gminy (np. sołectwo). Jednostki pomocnicze gminy można łączyć, aby stworzyć okręg wyborczy lub dzielić na dwa lub więcej okręgów, jeśli istnieją ku temu wymienione w kodeksie wyborczym przesłanki (konieczność zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa). W miastach przy tworzeniu okręgów uwzględnia się istniejące okręgi pomocnicze.

W wyborach do rad powiatów co do zasady okręgiem wyborczym jest jedna gmina, ale w określonych przypadkach dopuszczalne jest dzielenie lub łączenie gmin w celu stworzenia mniejszych lub większych okręgów. Do dzielenia gminy może dojść wtedy, gdy  liczba radnych przypadających na gminę wynikająca z normy przedstawicielstwa wynosi więcej niż 10. A do łączenia, gdy ta liczba wynosi mniej niż 3.

W wyborach do sejmików wojewódzkich okręgiem jest powiat lub jego część. Łączenie powiatów jest dopuszczalne, gdy liczba radnych wybieranych w danym powiecie do sejmiku województwa jest mniejsza niż 5, a dzielenie wtedy, gdy liczba radnych przypadających na powiat wynikająca z jednolitej normy przedstawicielstwa wynosi więcej niż 15.

llu radnych zostanie wybranych w moim okręgu?

W gminach liczących do 20 000 mieszkańców w każdym okręgu wybiera się 1 radnego. Natomiast w gminach powyżej 20 000 mieszkańców w każdym okręgu wybiera się od 5 do 8 radnych.

W okręgach wyborczych do rad powiatów wybiera się od 3 do 10 radnych.

W okręgach wyborczych do sejmików wojewódzkich wybiera się od 5 do 15 radnych.

Zobacz najnowsze

Jak oddać ważny głos?

Wyborach samorządowych otrzymasz 4 karty: jedną z listą kandydatów i kandydatek do rady gminy, drugą do rady powiatu, trzecią z kandydatami do sejmiku województwa i czwartą z kandydatami na wójta (burmistrza lub prezydenta miasta). W miastach na prawach powiatu kart jest mniej, bo 3. W miastach na prawach powiatu nie odbywają się wybory do powiatu, funkcje organów powiatu pełnią w nich rada miasta i prezydent miasta.

Mieszkańcy Warszawy otrzymają 4 karty: listę z kandydatami do rady miasta, listę z kandydatami do sejmiku województwa, listę z kandydatami na prezydenta miasta i listę z kandydatami do rady dzielnicy.

Na każdej karcie stawiasz znak „X” w kratce przy nazwisku wybranej przez ciebie osoby. W wyborach każdego szczebla wskazujemy na tylko jednego kandydata lub kandydatkę. Postawienie znaku „X” na karcie w wyborach do rady gminy, powiatu i sejmiku oznacza jednocześnie oddanie głosu na konkretnego kandydata/tkę oraz na daną listę wyborczą (komitet wyborczy). 

W wyborach możemy rozdzielić swoje głosy na różne komitety – to znaczy poprzeć kandydata z jednego komitetu w wyborach do rady gminy i kandydata z innego komitetu w wyborach do rady powiatu itd.

Kiedy w wyborach samorządowych nie przeprowadza się głosowania?

Zgodnie z Kodeksem wyborczym w pewnych sytuacjach może dojść do obsadzenia mandatów bez uprzedniego głosowania. Dzieje się tak, gdy w danym okręgu wyborczym liczba zarejestrowanych kandydatów jest równa lub mniejsza liczbie mandatów przypadających na ten okręg. Gdy kandydatów jest mniej niż mandatów, to wakaty pozostają nieobsadzone.

W wyborach wójta głosowanie przeprowadza się, nawet jeśli zarejestrowany zostanie tylko jeden kandydat. Jeśli kandydatowi nie uda się uzyskać więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, wtedy wyboru dokonuje rada gminy bezwzględną większością głosów w głosowaniu tajnym. W takim przypadku prawo zgłoszenia kandydata na wójta przysługuje grupie radnych stanowiącej co najmniej 1/3 ustawowego składu rady. 

Wybór wójta – w takim samym trybie – należy do rady gminy także wtedy, gdy nie zostanie zarejestrowany ani jeden kandydat.

Kiedy w wyborach samorządowych zarządzana jest druga tura?

O drugiej turze możemy mówić wyłącznie w kontekście wyborów na wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Odbywa się ona wtedy, gdy pierwsza tura nie była rozstrzygająca tzn. że żaden z kandydatów nie otrzymał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów. Drugą turę przeprowadza się 14 dni po pierwszym głosowaniu. Biorą w niej udział tylko dwaj kandydaci, którzy w pierwszej turze zdobyli największą liczbę ważnie oddanych głosów.

W sytuacji, w której więcej niż dwóch kandydatów zdobyło liczbę głosów uprawniających do udziału w ponownym głosowaniu, o tym, kto weźmie udział w drugiej turze, rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów otrzymał większą liczbę głosów.

Jeśli liczba obwodów jest równa przeprowadza się losowanie.

Wybory do rad w okręgach jednomandatowych w gminach do 20 000 mieszkańców odbywają się tylko w jednej turze.

Czy w wyborach samorządowych można głosować w miejscu, w którym się mieszka, ale nie jest się zameldowanym?

Tak, pod warunkiem, że zaktualizujemy swoje dane w Centralnym Rejestrze Wyborców. Można to zrobić, składając odpowiedni wniosek do urzędu gminy właściwego dla adresu stałego zamieszkania. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku zostaniemy uwzględnieni w obwodzie do głosowania właściwym dla adresu stałego zamieszkania. We wniosku, poza danymi identyfikacyjnymi: nazwiskiem, imieniem (imionami), nr PESEL, trzeba złożyć oświadczenie co do adresu zamieszkania. 

Czy w wyborach samorządowych mogę zagłosować poza miejscem stałego zamieszkania (stałego pobytu)?

Nie. Specyfika wyborów samorządowych polega na tym, że głosujemy w miejscu, z którym jesteśmy związani terytorialnie.

Dlatego w wyborach do jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) nie ma możliwości pobrania zaświadczenia o prawie do głosowania w miejscu pobytu (które w wyborach parlamentarnych pozwało na głosowanie w dowolnie wybranym miejscu (lokalu wyborczym) zarówno w kraju, jak i za granicą. Nie jest możliwa także jednorazowa zmiana miejsca głosowania poprzez dopisanie się do spisu wyborców.

W jaki sposób utworzyć komitet wyborczy wyborców?

W wyborach samorządowych prawo do utworzenia komitetu wyborczego przysługuje nie tylko partiom i organizacjom, ale także obywatelom. Komitet wyborczy wyborców musi być utworzony przez przynajmniej 15 osób mających prawo wybierania. Po zebraniu co najmniej 1000 podpisów pełnomocnik komitetu zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o jego utworzeniu. Zawiadomienie trzeba złożyć do 55 dni przed dniem wyborów. Razem z zawiadomieniem należy złożyć następujące dokumenty: oświadczenie o utworzeniu komitetu, oświadczenie pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego tego komitetu o przyjęciu pełnomocnictwa (pełnomocnik finansowy oświadcza dodatkowo, że nie jest kandydatem w wyborach, nie pełni funkcji pełnomocnika wyborczego, nie jest funkcjonariuszem publicznym i reprezentuje tylko jeden komitet), wykaz obywateli, którzy zdecydowali się poprzeć komitet (wraz z danymi identyfikacyjnymi – imieniem i nazwiskiem, adresem zamieszkania, PESEL, podpisem i datą udzielenia poparcia), dodatkowo – symbol graficzny komitetu (ale nie jest to element obowiązkowy).

Jeżeli komitet został utworzony wyłącznie w celu zgłoszenia kandydatów w jednym województwie, wtedy liczba założycieli może być mniejsza – potrzeba jest minimum 5 osób i 20 podpisów poparcia. Zawiadomienie o zgłoszeniu takiego komitetu składa się komisarzowi wyborczemu właściwemu ze względu na siedzibę komitetu, a nie PKW.

Jeżeli komitet wyborców został utworzony wyłącznie w celu zgłoszenia kandydatów na radnych do rady gminy w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców, to pełnomocnik wyborczy jest jednocześnie pełnomocnikiem finansowym tego komitetu, a komitet w ogóle nie musi zbierać podpisów poparcia.

W jaki sposób utworzyć komitet wyborczy organizacji?

Organizacja społeczna lub stowarzyszenie, które chce utworzyć komitet wyborczy musi dopełnić formalności opisanych w kodeksie wyborczym. Funkcję komitetu takiej organizacji pełni organ uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz np. zarząd tej organizacji. Komitet wyborczy organizacji na 55 dni przed wyborami zawiadamia komisarza wyborczego właściwego ze względu na  siedzibę organizacji o jego utworzeniu. Jeśli komitet wyborczy organizacji chce wystawić kandydatów na radnych w więcej niż jednym województwie, wówczas zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą. W obu przypadkach do zawiadomienia należy dołączyć stosowne oświadczenia pełnomocników: wyborczego i finansowego o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego - oświadczenie o spełnieniu wymagań stawianych osobom zajmującym to stanowisko (pełnomocnik finansowy nie może kandydować w wyborach, być funkcjonariuszem publicznym ani pełnić funkcji pełnomocnika wyborczego, może być pełnomocnikiem tylko jednego komitetu), uwierzytelniony odpis z Krajowego Rejestru Sądowego a stowarzyszenie zwykłe - zaświadczenie o wpisie do ewidencji stowarzyszeń, wyciąg ze statutu lub regulaminu wskazujący organ uprawniony do reprezentowania organizacji na zewnątrz, nieobowiązkowo - symbol graficzny komitetu wyborczego.

Jak zgłosić kandydatów w wyborach samorządowych?

Kandydatów w wyborach mogą zgłaszać wyłącznie zarejestrowane komitety wyborcze, w tym komitety wyborcze wyborców. Komitety zgłaszają listy kandydatów w poszczególnych okręgach wyborczych. Każdy kandydat może startować tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko z jednej listy.

W zgłoszeniu listy kandydatów należy podać:

  1. nazwę komitetu wyborczego oraz dokładny adres jego siedziby;
  2. nazwę rady gminy oraz numer okręgu wyborczego, do którego dokonuje się zgłoszenia;
  3. nazwiska i imiona, wiek oraz miejsce zamieszkania kandydatów; nazwiska kandydatów umieszcza się w kolejności ustalonej przez komitet wyborczy.

Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisemne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralności do danej rady. Zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej. Zgoda na kandydowanie musi być własnoręcznie podpisana przez kandydata. Szczegółowe informacje o tym, jakie wymogi musi spełniać lista kandydatów znajdują się w Kodeksie wyborczym (art. 424-433).

Listy muszą być podpisane przez odpowiednią liczbę wyborców (szczegóły poniżej). Każdy wyborca może udzielić poparcia dowolnej liczbie kandydatów (szczegółowy opis listy poparcia znajduje się w art. 427 Kodeksu wyborczego).

Listy kandydatów na radnych gmin, powiatów i sejmików wojewódzkich wraz z wykazem podpisów, odrębne dla każdego okręgu wyborczego, trzeba zgłosić do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 34 dni przed wyborami (4 marca 2024 r.) do godziny 16:00. Listy kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast trzeba zgłosić gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 24 dni przed wyborami (14 marca 2024 r.) do godziny 16:00.

Wybory do rady gminy

W gminach do 20 000 mieszkańców lista kandydatów w danym okręgu może zawierać nazwisko tylko jednego kandydata (wybory w gminach do 20 000 mieszkańców odbywają się w okręgach jednomandatowych). Lista musi być podpisana przez co najmniej 25 wyborców.

W gminach powyżej 20 000 mieszkańców lista kandydatów musi zawierać nazwiska przynajmniej 5 kandydatów (minimalna liczba mandatów do obsadzenia w okręgu), a maksymalnie może zawierać tyle nazwisk, ile mandatów jest do obsadzenia w okręgu + dwa nazwiska (w okręgu z 7 mandatami lista może więc liczyć od 5 do 9 nazwisk). Na listach obowiązują parytety wyborcze. Lista musi zawierać przynajmniej 35% kobiet i 35% mężczyzn. Lista musi być podpisana przez co najmniej 150 wyborców.

Wybory do rady powiatu

Listy kandydatów w wyborach do rady powiatu musi zawierać nazwiska przynajmniej 3 kandydatów (minimalna liczba mandatów do obsadzenia w okręgu), a maksymalnie może zawierać tyle nazwisk, ile mandatów jest do obsadzenia w okręgu + dwa nazwiska (w okręgu z 10 mandatami lista może więc liczyć od 3 do 12 nazwisk). Na listach obowiązują parytety wyborcze. Lista zawierająca nazwiska 3 kandydatów musi zawierać przynajmniej jednego mężczyznę i jedną kobietę. Lista z większą liczbą kandydatów musi zawierać przynajmniej 35% kobiet i 35% mężczyzn. Lista musi być podpisana przez co najmniej 200 wyborców.

Wybory do sejmiku wojewódzkiego

Lista kandydatów do sejmiku wojewódzkiego musi zawierać nazwiska przynajmniej 5 kandydatów (minimalna liczba mandatów do obsadzenia w okręgu), a maksymalnie może zawierać tyle nazwisk, ile mandatów jest do obsadzenia w okręgu + dwa nazwiska (w okręgu z 15 mandatami lista może więc liczyć od 5 do 17 nazwisk). Na listach obowiązują parytety wyborcze. Lista musi zawierać przynajmniej 35% kobiet i 35% mężczyzn. Lista musi być podpisana przez co najmniej 300 wyborców.

Wybory na wójta, burmistrza, prezydenta miasta

Prawo zgłaszania kandydatów na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) ma komitet wyborczy, który zarejestrował listy kandydatów na radnych gminy w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie. W każdym z tych okręgów liczba zarejestrowanych przez ten komitet kandydatów na radnych nie może być mniejsza niż liczba radnych wybieranych w tym okręgu.