Mieszkanie, prąd, woda. Jak mieszka się w gminie?

Gmina przyznaje mieszkania socjalne dla osób w trudnej sytuacji majątkowej. Planuje, ile miejsc parkingowych znajdzie się przy nowo wybudowanym bloku. Samodzielnie prowadzi usługi komunalne lub zleca ich utrzymanie.

Każdy obywatel ma prawo do mieszkania, co wynika bezpośrednio z art. 75 Konstytucji RP. Za realizację tego zadania odpowiada gmina. Gmina może samodzielnie zarządzać nieruchomościami, przy czym rada gminy we współpracy z wójtem, burmistrzem lub prezydentem podejmuje wszystkie decyzje, a wyznaczone zadania realizują odpowiednie organy samorządowe.

Samorząd może tworzyć spółki komunalne (np. zarządzające budynkami mieszkalnymi, odpowiadające za wodociągi czy wywóz śmieci), które w jego imieniu wykonują usługi publiczne. Obowiązkiem gminy jest wyznaczenie strategii i kontrola działalności takich spółek. Gmina może także zlecać realizację usług komunalnych i utrzymanie lokali firmom prywatnym.

Co może zrobić gmina?

  • instalować centralne ogrzewanie,
  • zapewnić dostęp do bieżącej wody,
  • doprowadzić kanalizację do budynków i oczyszczać ścieki,
  • umożliwić spółce gazowej i/lub energetycznej doprowadzenie gazu i prądu,
  • prowadzić wywóz śmieci.

Część mieszkań w Polsce (ok. 6 proc.) należy do samorządu – mieszka w nich 3 miliony Polaków. Zarządzając nimi, gmina powinna:

  • dbać o podstawowe potrzeby osób w trudnej sytuacji życiowej lub z niskimi dochodami,
  • ułatwiać dostęp do niedrogich mieszkań na wynajem, dostępnych dla osób, które nie mogą pozwolić sobie na zakup mieszkania na kredyt lub wynajem mieszkania na rynku,
  • remontować i modernizować lokale, tak by te były bezpieczne i miały dostęp do usług komunalnych – bieżącej wody, prądu i kanalizacji.

Dla kogo mieszkania gminne?

Gmina może budować mieszkania na wynajem dostępne dla mieszkańców. Korzystając ze swojego zasobu mieszkaniowego, może wspierać osoby w kryzysie bezdomności lub żyjące w złych warunkach mieszkaniowych, a także osoby w trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i społecznej, m.in. ofiary przemocy domowej rozpoczynające nowe życie.

Mieszkania komunalne to mieszkania o czynszu niższym niż rynkowy, przeznaczone dla osób o niskich dochodach. Na przykład w Poznaniu oznacza to dochód na jednego domownika poniżej 3573,99 zł, jeśli o mieszkanie ubiega się jedna osoba, i 2779,77 zł w gospodarstwie wieloosobowym. W Tarnobrzegu kwoty te wynoszą: 3176,88 zł w przypadku gospodarstwa jednoosobowego i 2382,66 zł w gospodarstwie wieloosobowym.

Zobacz najnowsze

Mieszkania socjalne to lokale o obniżonym standardzie i jeszcze niższym czynszu niż w mieszkaniach komunalnych – przeznaczone dla osób najuboższych. Do ubiegania się o taki lokal w Poznaniu uprawnia dochód na jednego domownika nie większy niż 2779,77 zł w gospodarstwie jednoosobowym i 1985,55 zł w gospodarstwie wieloosobowym. W Tarnobrzegu kwoty te wynoszą: 1825,7 zł w przypadku gospodarstwa jednoosobowego i 1429,6 w gospodarstwie wieloosobowym. W przeciwieństwie do mieszkania komunalnego, lokalu socjalnego nie można wykupić.  

Radni mogą decydować o:

  • finansowaniu remontów mieszkań, rozbudowie kanalizacji, wodociągów, wymianie sieci elektrycznej,
  • kryteriach przyznawania mieszkań komunalnych i socjalnych oraz zasadach wykupu mieszkań komunalnych,
  • inwestycjach mieszkaniowych gminy i sprzedaży majątku (np. budowie nowych osiedli lub sprzedaży działek pod zabudowę deweloperską),
  • wysokości dodatku mieszkaniowego i czynszu,
  • powoływaniu spółek komunalnych i ustalaniu cen za usługi komunalne.

Skąd gmina bierze na to pieniądze?

Planując budowę lub modernizację mieszkań i budynków mieszkalnych, gmina może m.in.:

  • korzystać ze środków własnych, których źródłem mogą być m.in. sprzedaż terenów inwestycyjnych, działalność spółek komunalnych oraz podatki,
  • budować mieszkania czynszowe, których przyszli lokatorzy partycypują w koszcie powstania budynków,
  • powołać spółkę TBS i dzięki środkom z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego zbudować mieszkania na wynajem.

Zapytaj kandydatów i kandydatki:

  • Czy gmina we właściwy sposób zarządza mieszkaniami komunalnymi? Jak lepiej można wykorzystać gminny zasób mieszkaniowy?
  • Czy w gminie są pustostany (budynki, w których nikt nie mieszka) i co można zrobić, żeby przywrócić je do wykorzystywanego przez gminę zasobu?
  • Którzy mieszkańcy w pierwszej kolejności powinni mieć prawo do lokali socjalnych?
  • Jak poprawić warunki życia w najbardziej zaniedbanej części miasta? (pytaj o konkretne osiedle/dzielnicę)
  • Jak rozliczać opłaty za wywóz śmieci: od osoby, powierzchni mieszkania czy ilości zużytej wody?

Zanim zdecydujesz, na kogo zagłosujesz:

  1. Przygotuj pytanie/pytania, które chcesz zadać kandydatom – pogadaj ze znajomymi, na pewno znajdziesz co najmniej trzy osoby, które mają takie samo pytanie, co ty!
  2. Znajdź kandydatów i napisz do nich na przez media społecznościowe lub wyślij maila.
  3. Zadaj pytanie podczas wiecu lub spotkania wyborczego.
  4. Zorganizuj sąsiedzkie spotkanie z kandydatami – przygotujcie zestaw 5 pytań o najważniejsze sprawy w waszej miejscowości.
  5. Podziel się tą informacją z innymi mieszkańcami!

Wybory samorządowe 2024

Wybory samorządowe odbędą się w niedzielę, 7 kwietnia 2024 r. Głosować będziemy w godz. 7-21, w komisjach wyborczych w naszych miejscowościach.

Na 5-letnią kadencję wybierzemy wójtów/burmistrzów/prezydentów, a także radnych: gmin, powiatów, sejmików wojewódzkich oraz dzielnic (tylko w Warszawie). 

21 kwietnia odbędzie się II tura wyborów. Wyborcy pójdą wtedy do urny w tych gminach, w których w pierwszej turze głosowania żaden z kandydatów na wójta, burmistrza lub prezydenta nie zdobył wymaganej większości (50 proc. + 1 głos).