Uporządkowana przestrzeń

Atrakcyjny teren rekreacyjny sprzedany pod kolejny supermarket? Hałaśliwy klub w centrum miasta? Parking zamiast parku? Nowe osiedle bez żłobka i szkoły? To wszystko jest możliwe, jeśli gmina nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Plan zagospodarowania przestrzennego to ważny i wiążący dla urzędników i mieszkańców akt prawny, w którym samorząd określa przeznaczenie terenów, a także sposób ich zagospodarowania i zabudowy. Gmina jest zobowiązana utrzymać ład przestrzenny, czyli taki sposób zagospodarowania przestrzeni, który tworzy harmonijną całość, odpowiadając na różne potrzeby mieszkańców. Ład przestrzenny opisany w planach zagospodarowania jest podstawą działań dla organów administracji, w tym samorządu lokalnego. Dodatkowo radni mogą przyjąć uchwałę krajobrazową, która reguluje zasady umieszczania reklam na budynkach i płotach, grodzenia osiedli, a także wygląd ławek, koszy na śmieci czy tablic ogłoszeniowych w gminie.

Jednak w 2021 r. tylko 32 proc. powierzchni gmin było objętych planami zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem, gdy nie ma planu, możliwe jest otrzymywanie pozwoleń na budowę na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (tzw. wuzetka). Procedura sporządzania planu jest skomplikowana: gmina musi rozpatrzyć wnioski wszystkich zainteresowanych organów oraz instytucji, opracować wpływ planu na środowisko oraz finanse, zaopiniować muszą go sąsiednie gminy. Następnie rozpatruje się uwagi mieszkańców i dopiero później poddaje się go pod głosowanie. Jednak to nie wszystko, wojewoda sprawdza plan zagospodarowania przestrzennego pod względem zgodności z prawem. Taka procedura może potrwać kilka lat, a wydanie tzw. wuzetki jest znacznie prostsze.

Co radni zatwierdzają w planie?

  • przeznaczenie terenów – np. czy w danej przestrzeni można wybudować supermarket, cmentarz, zakład przemysłowy, drogę lub osiedle domków jednorodzinnych,
  • wysokość i kolory budynków, dopuszczalne kształty i kolory dachów,
  • formę ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, np. poprzez tworzenie parków kulturowych, takich jak obszar ulicy Krupówki w Zakopanem czy Wzgórze Zamkowe w Sieradzu,
  • trasy ścieżek rowerowych, lokalizację dróg, kształt sieci energetycznych, wodociągów i miejsca składowania odpadów.

Tereny zielone

Opiekę nad terenami zielonymi – parkami, skwerami, zieleńcami, lasami miejskimi, zielenią przyuliczną i osiedlową – sprawują wydziały ochrony środowiska, zarządy inwestycji miejskich, wydziały gospodarki komunalnej, zarządy nieruchomości komunalnych, zarządy dróg i konserwator zabytków. Każda gmina na swój sposób dzieli kompetencje między te instytucje. 

Gminy chronią tereny zielone – na usunięcie drzew lub krzewów z naszego podwórka potrzebujemy zgody wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Tworzenie i utrzymywanie zieleni powinno być konsultowane z mieszkańcami, na przykład podczas publicznych spotkań.

Zobacz najnowsze

Zapytaj kandydatów i kandydatki:

  • Czy w gminie istnieje plan zagospodarowania przestrzennego, a jeśli nie, to dlaczego?
  • Jakie zakłady usługowe powinny funkcjonować w centrum miasta, a jakie na oddalonych od centrum osiedlach?
  • Które tereny w gminie warto przeznaczyć na budownictwo mieszkaniowe?
  • Czy obecny plan zagospodarowania przestrzennego zapewnia równomierny rozwój naszej gminy? W jaki sposób?
  • W jaki sposób będą walczyć z samowolą budowlaną?

Zanim zdecydujesz, na kogo zagłosujesz:

  1. Przygotuj pytanie/pytania, które chcesz zadać kandydatom – pogadaj ze znajomymi, na pewno znajdziesz co najmniej trzy osoby, które mają takie samo pytanie, co ty!
  2. Znajdź kandydatów i napisz do nich na przez media społecznościowe lub wyślij maila.
  3. Zadaj pytanie podczas wiecu lub spotkania wyborczego.
  4. Zorganizuj sąsiedzkie spotkanie z kandydatami – przygotujcie zestaw 5 pytań o najważniejsze sprawy w waszej miejscowości.
  5. Podziel się tą informacją z innymi mieszkańcami!

Wybory samorządowe 2024

Wybory samorządowe odbędą się w niedzielę, 7 kwietnia 2024 r. Głosować będziemy w godz. 7-21, w komisjach wyborczych w naszych miejscowościach.

Na 5-letnią kadencję wybierzemy wójtów/burmistrzów/prezydentów, a także radnych: gmin, powiatów, sejmików wojewódzkich oraz dzielnic (tylko w Warszawie). 

21 kwietnia odbędzie się II tura wyborów. Wyborcy pójdą wtedy do urny w tych gminach, w których w pierwszej turze głosowania żaden z kandydatów na wójta, burmistrza lub prezydenta nie zdobył wymaganej większości (50 proc. + 1 głos).