Konsekwencje wyroku TK

Przewodniczący Komitetu Wykonawczego PiS, Krzysztof Sobolewski zapowiedział publikację wyroku stwierdzającego niezgodność z Konstytucją prawa do aborcji ze względu na uszkodzenie płodu. Co to oznacza?

W czwartek 22 października 2020 r. Trybunał Konstytucyjny pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej wydał wyrok w odpowiedzi na wniosek grupy posłów, złożony 19 listopada 2019 r., o stwierdzenie zgodności z Konstytucją artykułów z ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. 

Trybunał zdecydował, że art 4a ust. 1 pkt 2 (czyli zapis dotyczący aborcji ze względu na “duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu”) nie jest zgodny z Konstytucją. 

Wyrok: Planowanie rodziny, ochrona płodu ludzkiego i warunki dopuszczalności przerywania ciąży

W wydaniu orzeczenia wzięło udział 13 sędziów, dwóch złożyło zdanie odrębne. Byli to Leon Kieres oraz Piotr Pszczółkowski. 

 

Jakie konsekwencje prawne wywołuje wyrok TK?

Artykuł 190 Konstytucji mówi, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. A orzeczenia dotyczące zgodności ustaw z Konstytucją muszą zostać niezwłocznie ogłoszone (art. 190 ust. 2 Konstytucji). W przypadku ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży miejscem publikacji będzie Dziennik Ustaw. 

Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy z 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed TK ogłoszenie orzeczenia w Dzienniku Ustaw zarządza prezes TK (czyli Julia Przyłębska). Dziennik Ustaw i Monitor Polski, w których publikowane są akty normatywne, podlegają premierowi, a prowadzi je Rządowe Centrum Legislacji. Wyrok został już przekazany do RCL, według wykazu zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw najpóźniej 2 listopada.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, czyli z dniem publikacji w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że w dniu publikacji art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu ciąży przestanie obowiązywać.

Co oznacza, że najpóźniej 2 listopada, prawo do aborcji ze względu na prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu przestanie w Polsce obowiązywać.

 

  • Wniosek grupy posłów wniesiony do TK: 

https://ipo.trybunal.gov.pl/ipo/view/sprawa.xhtml?&pokaz=dokumenty&sygnatura=K%201/20

  • Wyrok TK, Sygn. akt K 1/20: 

https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/11300-planowanie-rodziny-ochrona-plodu-ludzkiego-i-warunki-dopuszczalnosci-przerywania-ciazy

  • Konstytucja:

https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm

  • Ustawa dot. organizacji pracy Trybunału:

https://trybunal.gov.pl/fileadmin/content/dokumenty/Akty_normatywne/ustawa.pdf

  • Wykaz aktów oczekujących na ogłoszenie na stronie Rządowego Centrum Legislacji:

https://wykaz.rcl.gov.pl

  • Ustawa z 1993 r. o o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19930170078